01Thị trấn của “setomono”
Thành phố Seto nằm cách Nagoya khoảng 20 km về phía đông. Đất sét kibushi và kaerume khai thác ở đây có ít sắt, khi nung sẽ chuyển thành màu trắng. Lò gốm Seto bắt đầu hoạt động vào nửa sau thế kỷ 10; khoảng cuối thế kỷ 12, người ta làm ra “Ko-Seto” tráng men, rồi dần dần chế tác cả dụng cụ pha trà. Đầu thế kỷ 19, việc sản xuất đồ sứ bắt đầu; đồ gốm trước đó được gọi là “honyo-yaki”, còn đồ sứ mới được phân biệt bằng tên “shin-sei-yaki” và “sometsuke-yaki”. Sau khi học phương pháp chế tác đồ sứ ở Kyushu, Kato Tamakichi trở về quê và truyền lại kỹ thuật, góp phần nâng cao chất lượng. Từ “setomono”, chỉ chung đồ gốm, bắt nguồn từ tên thị trấn này.
Đồ gốm
- Nửa sau thế kỷ 10Lò gốm Seto bắt đầu hoạt động
- Khoảng cuối thế kỷ 12“Ko-Seto” tráng men
- Thời EdoĐồ gốm được gọi là “honyo-yaki”
- Ví dụ hiện nayAkatsu-yaki (7 loại men và kỹ thuật trang trí)
Đồ sứ
- Đầu thế kỷ 19Bắt đầu sản xuất đồ sứ
- Cùng thời kỳKato Tamakichi học nghề ở Kyushu và truyền lại phương pháp chế tác
- Thời Minh TrịĐưa đồ sứ vẽ lam ra nước ngoài
- Ví dụ hiện naySeto Sometsuke-yaki (tranh vẽ bằng gosu)
02Sắc thái của men và nét bút
Hiện nay, ở Seto có hai dòng được chỉ định là sản phẩm thủ công truyền thống cấp quốc gia. Akatsu-yaki, được làm ở phía đông thành phố Seto, sử dụng 7 loại men như men tro, men sắt và men Oribe, cùng 12 kỹ thuật trang trí như tạo vết lược, khắc bằng bay và in hoa văn. Seto Sometsuke-yaki là đồ sứ có cốt trắng trong như xuyên sáng, được vẽ phong cảnh núi sông, chim hoa và cỏ cây bằng sắc tố gọi là gosu. Nét trang trí giàu tính hội họa, phát triển dưới sự hướng dẫn của các họa sĩ, là đặc trưng của dòng gốm này. Men và kỹ thuật trang trí của Akatsu-yaki, nét bút của Seto Sometsuke-yaki. Tìm hiểu các kỹ thuật khác nhau sẽ mở rộng cách bạn thưởng thức đồ gốm Seto.
03Những điểm đáng chú ý
Khi cầm một món đồ gốm Seto, hãy thử ngắm kỹ bề mặt. Màu men, những chỗ men dày và mỏng. Độ bóng và độ trong khi đón ánh sáng. Độ mảnh, sắc độ đậm nhạt và độ loang của các nét vẽ. Độ nổi do vết lược hay vết khắc tạo nên khi chồng lên lớp men. Chỉ nhìn vẻ ngoài thì không thể xác định chính xác nguyên liệu, phương pháp chế tác hay xuất xứ, vì vậy hãy kiểm tra thông tin sản phẩm hoặc lò gốm. Điều bạn có thể làm ngay là khám phá món đồ ấy thể hiện sắc thái ở những chỗ nào.

Hãy để mắt đến cả sắc thái của lớp men lẫn nét bút. Càng biết nhiều kỹ thuật, bạn càng tìm thấy niềm vui trong đồ gốm Seto.








