#J010|GỐM SHIGARAKI

Gốm Shigaraki là
loại đồ gốm như thế nào?

Đồ gốm từ Shigaraki, Shiga. Màu đất, sắc độ sau khi nung, dòng chảy của men. Niềm vui khi thưởng thức món đồ này nằm ở việc ngắm nhìn những dấu vết còn lưu lại trên bề mặt.

Bộ 3 bát matcha (gốm Shigaraki, Shiga), Hakufude
Bộ 3 bát matcha (gốm Shigaraki, Shiga), Hakufude.

Gốm Shigaraki là đồ gốm được làm tại Shigaraki, thành phố Koka, tỉnh Shiga.
Vùng này có nguồn đất thích hợp để làm gốm, và các lò nung đã hoạt động từ khoảng cuối thời Kamakura.
Thưởng thức món đồ này là ngắm nhìn bề mặt đất, sắc độ sau khi nung và dòng chảy của men.

01Đất từng nằm dưới đáy hồ

Shigaraki nằm giữa vùng núi phía nam hồ Biwa. Lý do lớn khiến nơi đây trở thành vùng sản xuất đồ gốm là có nguồn đất chất lượng tốt, thích hợp để làm gốm. Đất thuộc tầng địa chất gọi là tầng hồ Biwa cổ, từng tích tụ dưới đáy hồ, có độ dẻo cao, dễ tạo hình và kết khối tốt khi nung. Những ngọn núi xung quanh cung cấp sườn dốc để dựng lò và củi đốt. Lò nung được cho là bắt đầu hoạt động vào cuối thời Kamakura, nửa sau thế kỷ 13; sản phẩm ban đầu là những món đồ dùng trong đời sống như chum, vại và bát.

02Sắc thái do đất và lửa tạo nên

Chum và vại Shigaraki thời trung đại được nung kết khối trong lò đốt củi mà không tráng men. Trên bề mặt chúng có những sắc thái hình thành trong quá trình nung. Sắc lửa là màu đỏ do sắt trong đất tạo nên. Men tự nhiên là lớp tro củi rơi xuống, tan chảy và hóa thành chất thủy tinh. Đó không phải là hình vẽ, mà là dấu vết do đất, củi và lửa để lại. Vào nửa sau thế kỷ 15, những chiếc chum và vại này được dùng làm bình đựng nước hoặc bình cắm hoa trong trà đạo. Shigaraki được xếp vào một trong Sáu lò gốm cổ, nơi nghề sản xuất đã tiếp nối từ thời trung đại đến ngày nay.

03Điều cần chú ý khi chọn

Ngày nay, nhiều món gốm Shigaraki được tráng men. Bát matcha Shigaraki của MIOKA có bốn mẫu: Hakufude, Shufude, Sometsu và Tsuchika; chén trà có mẫu Kamon và Tsutsu. Bạn có thể thưởng thức sắc độ và dòng chảy của men, cũng như kết cấu bề mặt riêng biệt ở từng món. Xoay món đồ trong tay, hướng về phía ánh sáng và chăm chú ngắm bề mặt. Đây là món đồ để thưởng thức bằng cách quan sát thật gần.

Bộ 3 bát matcha (gốm Shigaraki, Shiga), Tsuchika
Bát matcha (gốm Shigaraki), Tsuchika. Kết cấu hạt đất và sắc độ sau khi nung.

Nâng niu dấu vết của đất và lửa trong tay, trong chén trà hôm nay.

Đọc tiếp

Xem bộ 3 bát matcha (gốm Shigaraki)Xem bộ chén trà (gốm Shigaraki)Xem danh sách dụng cụ trà
Tham khảo: Google Arts & Culture “Gốm Shigaraki” (Trung tâm Nghiên cứu Nghệ thuật, Đại học Ritsumeikan)/Hội đồng Bảo tồn và Phát huy Di sản Sáu lò gốm cổ Nhật Bản “Sáu lò gốm cổ là gì?”/Bộ 3 bát matcha MIOKA (gốm Shigaraki, Shiga)/Bộ chén trà (gốm Shigaraki, Shiga)

TEAWARE JOURNAL

Xem tất cả bài viết về trà cụ ↗